WO, przecież oryginalnie tekst o Żydach i cyklistach wywodzi się z "Czerwone i Czarne" Remarque'a, więc powinno odwoływać się do tegoż brzmieniem frazy etc., tudzież używać jakiegoś zgrubnego określenia na wozaków / inną grupę od czapy i gwiazdka

A na tym zlocie komiksowym w Izraelu był m.in. Śledziu (nie mogę znaleźć kiedy dokładnie, tu jedna notka w której nawiązuje do tamtego rysowania: mrherring.blogspot.com/2007/12/rprt-64.html , resztę proszę sobie samemu wyguglać). Szkoda że WO spękał, bo byłaby godna reprezentacja PL.

W jakim oryginale, skoro u Sapka banki i niemieckawe nazwiska to AFAIR ma ogrodowa porcelana, a nie cwelfy? Ewentualnie niziolscy geszefciarze, vide historia z dopplem? Elfy są IMNSHO odzwierciedleniem Indian wygnanych z równin (lasów) w góry (do rezerwatów). Ba, same rezerwaty też się gdzieś przewijały. Cały "fluff" Sapkowych elfów jest po bandzie stereotypowo indiański.

Jeśli Indianie mają martyrologię dorównującą intensywnością naszej polskiej, a chyba mają też takich swoich bardziej-w-prawo-od-ściany odpaleńców, to pewnie sprawa wygląda całkiem jak podejście elfów do ludzi. Rozjumaliście nam kulturę, zadeptaliście lasy/bizony, wybiliście nas niemal do nogi - żółć mode ON, przemoc więcej niż opcjonalna.

To, że padło raz czy dwa o uchatych jako ofiarach pogromów, nie robi z nich zaraz analogów naszych pejsiastych braci w wierze. Zapewniam, że Indianie swoje też łyknęli, googlnij sobie choćby Wounded Knee.

Dlaczego MRW jest zawsze online?

"Czerwone i Czarne" jest Stendahla

tru, tru

LOLOLOLOLOL

@elfy i wozacy

dowcip 'wszystkiemu sa winni zydzi i cyklisci' funkcjonowal w kulturze polskiej od niepamietnych czasow, moze nawet za cara.
oczywiscie byl to dowcip podpuszczajacy:

- wszystkiemu sa winni zydzi i cyklisci
- dlaczego cyklisci?
- a o zydow nie pytasz?!?

w universum sapkowskiego wyewoluowalo to w w 'elfy i wozacy'.
w tej sytuacji czarno widze szanse adekwatnego przekladu na jezyki, w ktorych pierwotny dowcip nie funkcjonowal.

@barts
"Skąd w ogóle mi się wziął Remarque? "

Gdy wywiadowałem Sapkowskiego na tę okoliczność, mówił, że to właśnie z Remarque'a, nie podając konkretnego tytułu.

@geerz
"Izrael kraj zamachow? ROTFL"

Czas chyba na kolejne pożegnanie tym bardziej, że nie przypominam sobie, żebyś kiedykolwiek tu napisał coś ciekawego. Poproszę o skomentowanie izraelskiej rządowej statystyki na tej oto stronie i wyjaśnienie, co właściwie miał oznaczać Twój ROTFL w kontekście na przykład tej oto tragedii: "July 2, 2008 - Three people were killed and over 50 wounded in a terror attack in Jerusalem.". Trzy trupy i 50 rannych budzi u Ciebie "rolling on the floor laughing", tak?

www.mfa.gov.il/MFA/Terrorism-%20Obstacle%20to%20Peace/Palestinian%20terror%20since%202000/Suicide%20and%20Other%20Bombing%20Attacks%20in%20Israel%20Since

Masz na to 24 godziny, a potem już żegnam.

"wszystkich trzech religiach tam sie stykajacych)."

No właśnie kompletnie mnie tam nie ciągnie - raczej planuję trzymanie się konwentu + leżenie na plaży. Im dalej od miejsca, w którym stykają się fanatycznie wyznawczy trzech religii, z mojego punktu widzenia praktycznie nieodróżnialnych, tym lepiej.

@WO
Dzięki!
Przez to że wspomniałeś, że to w rozmowie z Tobą, już namierzyłem odnośny kawałek:

WO: A co niemiecki tłumacz zrobił z "gettem ławkowym dla elfów", albo z hasłem "wszystko co złe przez elfów i wozaków"?
AS: Za to się jeszcze nie zabrał, ale jeśli się - daj Boże - zabierze, to będzie miał ułatwione zadanie, bo przecież ja ten żart wziąłem z Remarque'a, z "Czarnego obelisku". Akcja książki - jak wiadomo - ma miejsce tuż po pierwszej wojnie w Niemczech. Ktoś tam mówi, że "przegraliśmy wojnę przez Żydów", na co ktoś inny dodaje: "I cyklistów". A dlaczego, pyta ten pierwszy, zdumiony, przez cyklistów? I tu następuje powszechnie znana pointa. Jak wspominałem, to Erich Maria Remarque, który niemieckiemu tłumaczowi obcy być nie może. Czecha z kolei rozbawia, kiedy nawiązuję do Haszka, Rosjanina bawi gama odniesień od Puszkina po Wysockiego. Powtarzam -- nie ma czegoś takiego, jak proza nieprzekładalna. Są tylko źli tłumacze.

Za:
sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=459

@as
Za to się jeszcze nie zabrał, ale jeśli się - daj Boże - zabierze, to będzie miał ułatwione zadanie, bo przecież ja ten żart wziąłem z Remarque'a, z "Czarnego obelisku". Akcja książki - jak wiadomo - ma miejsce tuż po pierwszej wojnie w Niemczech. Ktoś tam mówi, że "przegraliśmy wojnę przez Żydów", na co ktoś inny dodaje: "I cyklistów". A dlaczego, pyta ten pierwszy, zdumiony, przez cyklistów? I tu następuje powszechnie znana pointa. Jak wspominałem, to Erich Maria Remarque, który niemieckiemu tłumaczowi obcy być nie może.

Czytałem Czarny obelisk jakieś 2 lata temu, to w sumie całkiem niedawno. Nie pamiętam tego dowcipu. Albo go tam nie było, albo był, ale wydał mi się na tyle oczywisty, by go nie zapamiętać ;-) Aż z ciekawości zajumam ebooka i wcisnę ctrl+f.

Engine bloxa wyciął myślniki... Normal false false.

@ale idzie o zasady czy o obawę nagłej a nieplanowanej wizyty w stratosferze?

O strach przed syndromem jerozolimskim.

@digan
"O Boziu, to jakaś większa organizacja jest? Międzynarodowa?"

A w Tel-Awiwie to w ogóle są jakieś inne?

@czescjacek
"ale idzie o zasady czy o obawę nagłej a nieplanowanej wizyty w stratosferze?"

Ogólnie o moją niewiarę w życie pozagrobowe.

@m3
"No to tłumacz ma ein bischen z górki."

No to ja to szerzej wyjaśnię w trakcie spiczu, ale organizatorzy uznali, że zbyt hermetyczne na chwytliwy tytuł. Tabloidyzacja konwentów, ot co!

@kolejny klon esse
"I tak wezmę Cię do nieba, i co mi pan zrobi?"

Banna, banna dig sa hart.

Blog jest super, tylko te kolory. Przeczytałem pół artykułu i dostałem oczopląsu, a przed oczami mam cały czas jasno-ciemne linie. Błagam o iltość nad moim oczami.

@Sapek
Jak wspominałem, to Erich Maria Remarque, który niemieckiemu tłumaczowi obcy być nie może. Czecha z kolei rozbawia, kiedy nawiązuję do Haszka, Rosjanina bawi gama odniesień od Puszkina po Wysockiego.

Ach, ach. Sapek erudyta, ciekawe do czego nawiązuje wilkołakiem znienacka atakującym od tylca, niechybnie do oryginalnych baśni braci Grimm. Zna ktoś emotkę oddającą pstrykanie palcami? :D

Powtarzam -- nie ma czegoś takiego, jak proza nieprzekładalna. Są tylko źli tłumacze.

Was that a mind blurp? Przełóż Sapciu coś trudnego w swoim życiu, choćby co bardziej smakowite skrawki w/w Lema, zamiast z przepicia spadać pod ławkę na swojej krakonowej prelce, to pogadamy. Ignorant.

@kastor.krieg
"Przełóż Sapciu coś trudnego w swoim życiu, choćby co bardziej smakowite skrawki w/w Lema, zamiast z przepicia spadać pod ławkę na swojej krakonowej prelce, to pogadamy. Ignorant."

Bardzo przepraszam, ale anonimowe gnojki obrażające pisarzy powinny to robić - jeśli w ogóle - gdzie indziej w sieci, nie na moim blogu. Spaduwa.

@buruuberi
"Bardzo lubie Twojego bloga, tak wiec z duza checia Cie po niej oprowadze, po zydowskiej czesci, arbaskiej, po mniej i bardziej znanych zakamarkach. Z Jerozolima i Tel-Avivem jest troche tak jak z Barcelona i Madrytem, Krakowem i Warszawa... "

Bardzo dziękuję za przemiłą propozycję, na razie nie wyobrażam sobie, żebym się odważył. Organizatorzy Icon nam nawet organizują jakąś zbiorową wycieczkę, ale ja chyba jednak zostanę na plaży :-). Ale może łyknę bakcyla...

@wo
"Bardzo przepraszam, ale anonimowe gnojki obrażające pisarzy powinny to robić - jeśli w ogóle - gdzie indziej w sieci, nie na moim blogu."

ej no kaman, kastor przegiął, ale generalnie to ma rację. jakoś tak się utarło, że o tłumaczach literatury się wspomina raczej tylko, kiedy dadzą ciała, a pomija się ich ewidentne zasługi. np. właśnie czytałem sobie popkurioza z esensji i mnie ubodło, że zwrot "zdarza się" został przypisany bezpośrednio vonnegutowi. jak on to przecież po angielsku napisał.

@alpha wolf
"Gnojka" pozwól, że przemilczę. "

Nie musiałeś - otóż wydaje mi się to właściwym przedstawieniem pozycji chłopaczka, który do wybitnego pisarza zwraca się per "Sapciu ignorancie".

"nie mogę zareagować jak marny moim zdaniem pisarz pluje mi z kolei w twarz (jako przedstawicielowi zawodu translatorskiego - tak, wziąłem do siebie)"

Musiałbym być bardzo niepewny swojej pozycji, żeby na tekst typu "istnieją źli dziennikarze" zareagować jakimiś emo wyzwiskami, bo "wziąłem do siebie".

@czescjacek
"jakoś tak się utarło, że o tłumaczach literatury się wspomina raczej tylko, kiedy dadzą ciała,"

Dokładnie tak samo jest z dziennikarzami. Nazwisko faceta pod tekstem też zapamiętasz tylko, jeśli Cię wkurzy jakąś swoją pomyłką. Krajnij mi fakingowego riwera - jak ktoś chce, żeby wszyscy go lubili, to powinien grać w orkiestrze dętej (in the immortal words of Jacek Kuroń).

@wo
"Dokładnie tak samo jest z dziennikarzami"

wcale nie. nie wiem jak Tobie, ale mnie się czasami zdarza przeczytać artykuł, po którym myślę sobie "mmm, jaki ciekawy artykuł" i nie mam wątpliwości, komu to zawdzięczam (nawet jeśli nie kojarzę imienia i nazwiska). tłumacz ma przejebane o tyle, że po przeczytaniu ciekawej, tłumaczonej książki czytelnik całą swoją wdzięczność kieruje do autora. jedynym tłumaczem, który ostatnio zyskał jakieś uznanie, był Wierzbięta :/

a wkurzające w wypowiedzi Sapkowskiego jest nie tyle stwierdzenie, że istnieją źli tłumacze, co obnażenie się z własną zarozumiałą niewiedzą o tłumaczeniu. przekład aluzji, jak się ją już wykryje, jest akurat banalny, ale często jedynym sposobem wykrycia jest pomoc ze strony autora.

@czescjacek
Maj faking point egzaktly. A jak jeszcze ów wzmiankowany uważa, że jest ho-ho-ho! erudytą, bo wrzucił w tekst luzem X nawiązań do Y, a tłumacz jest ciul, bo nie jest w stanie wszystkich Genialnych Aluzji Autora wyłapać / oddać w języku przekładu (bo np. dla jego kultury są obce w danym kontekście, ojej), to ja będę się pienił.

@wo
Przecież przeprosiłem, że pojechałem po bandzie, nay? Ale, *khem* wybitny *khem* pisarz mógłby też uprzejmie odfanzolić się od ogólnikowania na temat mojego fachu, co?

Jakby do tego to był tekst "są źli tłumacze, nie byłoby bólu". On jednak stwierdził, że jeśli tłumacz uznaje coś za nieprzekładalne, to jest złym tłumaczem.

Ponieważ w swojej pracy spotkałem się z wieloma nieprzekładalnymi kwestiami, w sprawie których przez ostatni rok zasięgałem nawet rady specjalistów wykładających na moim wydziale (Katedra Języków Specjalistycznych Wydziału Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek translatoryka języka angielskiego), którzy również pewne kwestie uznają za nieprzekładalne, wziąłem do siebie zarówno afront pod moim, jak i moich wykładowców adresem. Nie zauważyłem tytułu akademickiego przed nazwiskiem pana Andrzeja Sapkowskiego, z tego co wiem ma wykształcenie ekonomiczne. Coś tłumaczył w swoim życiu, więc może nie powinien się z tak kategorycznymi wypowiedziami jednak wygłupiać.

W sumie jednak fakt, mogłem zluzować, wiadomo że Sapek kłapie często bessęsu, vide kłapanie przy ludziach na Polconie do Dagajewa o dwunastolatkach i Żydach oraz Cyganach, po czym ostre spławienie dziennikarki, która to słyszała. Oh, well. Kontrowersyjny to on jest, a przynajmniej stara się być. Wybitny? Wiem śmątpić.

Dodam jeszcze ze nie chce mi sie komentowac.
Jest to smutna statystyka i tyle. Poza tym przyjrzyj sie miejscowosciom w ktorych dochodzi do zamachow. A jak to sie ma do "kraju zamachow"? Nie wiem co oznacza okreslenie "kraj zamachow". Tym bardziej ze odwiedzajac go kilkukrotnie jakos nie czulem sie bym byl w "kraju zamachow" choc srodki ostroznosci da sie odczuc tu i owdzie.

@barts
wybitność sapkowskiego

"wybitność" to taka głupia kategoria, trochę mająca pretensje do obiektywizmu, a trochę niby subiektywna. akurat to, na ile języków go przetłumaczono i ile sprzedał książek to kwestia do rozważenia w kontekście (szybki gugiel) twórczości przewodniczącego Mao.

można chylić czołą przed zasługami Sapkowskiego dla popularyzacji fantastyki i imidżu Bolandy w świecie, co i ja niniejszym czynię, ale nie trawić jego twórczości.

"ale jeśli idzie o erudycję, wiedzę, skojarzenia i sprawność językową jest rewelacyjny"

no właśnie niekoniecznie. jego sprawność językowa bywa strasznie manieryczna, a skojarzenia boleśnie banalne ("Oxenfurt", jak, wiecie, ha ha, Oxford).

"Bo ja na przykład nie kojarzę"

wstydź się.

"tłumacz jak się porywa na tłumaczenie prozy ogólnie, a beletrystyki z nawiązaniami kulturowymi ogólnie jest od wyłapywania nawiązań, jak ona rzyć od srania"

bzdura, tłumacz wynajmujący się za pieniądze ma zrobić jak najlepsze tłumaczenie w przeznaczonym na to czasie i za wyznaczoną stawkę. gdyby każdy tłumacz miał takie maksymalistyczne podejście, jak postulujesz, to byśmy mieli dostęp do może 1/100 części tej literatury światowej, do której mamy dostęp teraz, bo tłumaczyliby tylko hobbyści z miłości. że w niedoskonałych przekładach, to trudno, akurat tłumacze sami wiedzą o tym najlepiej - w końcu podstawowym gatunkiem artykułu naukowego z translatoryki jest zjebka z uzasadnieniem.

@czescjacek
"bzdura"

kurde, przejąłem manierę gospodarza :/

Aha, jeszcze jedno - jeśli jest jak Sapek mówi, to PWC jest złym tłumaczem. Jak dla mnie za samo to zasługuje na zjebkę ode mnie, za obrażanie mi znakomitego kolegi po fachu.

@krystyna
Najnowsza książka Wita Szostaka jest napisana w rytmie oberków, każdy rozdział innego. Dobrze, że nikt nigdy nie wpadnie na pomysł, żeby to wydać za granicą, bo to jest normalnie płyńcie łzy moje rzekł tłumacz.

Niech Ci Bozia w dzieciach wynagrodzi za tego njusa, muszę sobie kupić taki kwiatek do kolekcji. Jak się to cudo zowie?

Domek aligator.

Zabij mnie, nie wiem, w łapach nie miałem. Podałem raczej jako przykład tego, co z tekstem trzeba zrobić, żeby okazał się "przekładalny".

@Pozwól jednak (mam błagać?), że zachowam własne zdanie i będę go uważał za sprawnego rzemieślniczo przeciętniaka, który się wycfanił.

Bzdura. "Maladie" plus opowiadania wiedźmińskie są w swoim gatunku absolutnie wybitne. Czy "Saga" jest6 wybitna? Czyta się świetnie, to na 100%. Trylogia husycka jest faktycznie mocno rzemieślnicza. Zwłaszcza tom 2 i 3. AS wszedł w rolę gwiazdy list czytelniczych przebojów, Wszedł w rolę "Top Paperback Writer" i tyle. Czy napisze coś jeszcze na miarę "Złotego popłudnia" czy "Coś więcej"? Ja sobie nie robię nadziei, choć rozrywkę będzie dostarczał fajną.

W Izraelu stosunkowo latwo mozna dogadac sie po angielsku. W Tel Avivie pomogla mi znajomosc rosyjskiego.

@zamorano102
Osobiście obstawiał bym "Czarny obelisk", ale nie chce mi się teraz kartkować czy na 100% ;)

Czytaj uważniej. Już sprawdziłem :-P

"Maladie" plus opowiadania wiedźmińskie są w swoim gatunku absolutnie wybitne. Czy "Saga" jest6 wybitna? Czyta się świetnie, to na 100%. Trylogia husycka jest faktycznie mocno rzemieślnicza. Zwłaszcza tom 2 i 3. AS wszedł w rolę gwiazdy list czytelniczych przebojów, Wszedł w rolę "Top Paperback Writer" i tyle. Czy napisze coś jeszcze na miarę "Złotego popłudnia" czy "Coś więcej"? Ja sobie nie robię nadziei, choć rozrywkę będzie dostarczał fajną.

Ja mam wrażenie, że Sapek wpadł w tą samą pułapkę, co Kazik - zatchnął się uwielbieniem "dzieciaków" (do pewnego momentu wspieranym - owszem, zasłużonym - zachwytem krytyki). Jeden uwierzył, że jest Artystą (z wielkiej litery koniecznie) i Wieszczem, drugi, że cytowanie Alicji w krainie czarów, albo sadzenie wyrafinowanych aluzji w stylu cytowanego już "Oxenfurt - Oxford" to już jest nie wiadomo jaka erudycja i postmodernizm. No offence, obaj panowie byli świetni w tym co robili dopóki fani i część krytyków nie wmówili im (a oni sami uwierzyli), że są czymś więcej. I o ile sagę wiedźmińską przeczytałem chyba z parę razy (co jak na cykl paru książek nie zdarza mi się często) a płyt Kultu do Ostatecznego krachu włącznie słucham dotąd, tak na dokonania późniejsze (włączając w to trylogię husycką Sapka, której nie uratowało nawet to, że czytałem ją w miejscach gdzie się rozgrywała) spuśćmy zasłonę milczenia.

to książki są wybitne, a nie pisarze. Popisy erudycji nie są żadnym dowodem wartości dzieła. Moim zdaniem forma, nawet najbardziej oryginalna i atrakcyjna, również o tym nie decyduje. Nowatorskie podjeście do formy ma czemuś służyć - lepszemu wyrażeniu treści, podkreśleniu przekazu. Nie jest zaś wartością samą w sobie - choć oczywiście może do tego stopnia urzekać. Rozpoznawczy styl, biegłość narracji - to też są atuty, ale one nie wystarczają by książka znalazła się pomiędzy dziełami klasyków. Bardzo trudno ocenić książkę pod kątem treści - tak naprawdę ocenia ją historia, a my dziś tylko możemy mieć nosa i się o to kłocić.

Izrael to świetne żarcie - wszystko niesamowicie świeże, zdrowe i naturalne. Znakomite restauracje, wyborna kuchnia, ale diabelnie tam drogo (jak dla mnie).

@m-m-m
"Oxenfurt - Oxford" to już jest nie wiadomo jaka erudycja i postmodernizm.

IMVHO tego "postmodernizmu" było kiedyś nieco więcej i to stylowego. Na przykład AS w opowiadaniach miodnie bawił się archetypami, albo robił przepiękne retellingi (jako ta "Maladie"). I jak to kiedyś ktoś napisał (Parowski?) "rozsadził gatunek nowoczesną emocjonalnością". Teraz erudycja faktycznie to często zgrane cytaty (np. tekst z nizołkiem Franklinem z Sagi został powtórzony w "Narrenturmie" w tekście z kotem Lutrem, postać Flutka w trylogii husyckiej to taka kopia Dijkstry etc., ale mimo wszystko czyta się nieźle). A co do "sadzenie się na bycie wielkim artystą" to sądzę, po rozmowach z ASem, że to nie to. AS imvho nie ma takiego parcia. Woli uwielbienie fanbojów właśnie ;-)

@CześćJacek
"Oxenfurt"

A mnie akurat to nie irytowało, odebrałem to razczej jako jeden z elementów zaporzyczeń (zabaw językowych) z języków germanskich.

@ alpha_wolf
"Pozwól jednak (mam błagać?), że zachowam własne zdanie i będę go uważał za sprawnego rzemieślniczo przeciętniaka,"

Kurcze co sie porobilo, co jest złego w byciu sprawnym rzemieślinikiem? Tylko naćpany, natchniony artysta się liczy? Czego więcej oczekiwać od pisarza?. Bardzo dobre rzemiosło wystarcza. To nie czary, to zupełnie realne, konkretne umiejetności.

Co do mądrzenia się Sapkowskiego, to ma on jakies podstawy do tego. Za pieniadze tłumaczył dla fantastyki (opowiadania?) przed karierą pisarza. Wspomina o tym w wywiadzie, że jak odbierał kase od w.w. pisma - to dziwiono się że był w ich systemie księgowym.
Jak mu szło? Ktos to czytał?

@jeden z elementów zaporzyczeń
Spoko, że zaporzyczeń, a nawet zapożyczeń, ale że akurat tak!

Kurcze co sie porobilo, co jest złego w byciu sprawnym rzemieślinikiem? Tylko naćpany, natchniony artysta się liczy? Czego więcej oczekiwać od pisarza?. Bardzo dobre rzemiosło wystarcza. To nie czary, to zupełnie realne, konkretne umiejetności.

Dude. Ja nie mówię, że to źle. Ja naprawdę cenię sobie Sapka jako rozrywkowego prozaika, ale nic więcej. Natomiast na wpieranie mi, jak to WO próbuje robić, że "Sapkowski wybitnym prozaikiem był" reagował będę histeryczną śmiechawką, nic nie poradzę.

Co do mądrzenia się Sapkowskiego, to ma on jakies podstawy do tego. Za pieniadze tłumaczył dla fantastyki (opowiadania?) przed karierą pisarza.

I to go upoważnia do wygłaszania opinii mieszających z błotem PWCa albo moich wykładowców, prfesorów z wydziału translatoryki UW? Bo oba te źródła otwarcie przyznawały, że pewne rzeczy są nieprzekładalne. Zresztą, sam mogę od ręki przytoczyć, ale chyba nie muszę wyjaśniać oczywistości. Więc nie, Sapek nie ma podstaw do mądrzenia się na temat pracy tłumacza, a na pewno nie ma pojęcia o czym bredzi.

@wojtekrr

"Zapraszam do "Perfekcyjnej niedoskonałości". Jak oddać rodzaje w języku ich nierozróżniającym? "

W zaimkach rozróżniają.

Mógłbym długo, ale niestety mam inne priorytety dzisiaj niż kontynuowanie flejma, więc tylko zaznaczę swoje stanowisko.

Mnie Dukaj nie podchodzi. Owszem, miał parę fajnych pomysłów, ale miał też pare knotów, te zabawy językiem wcale nie powodują u mnie zgięcia kolan, a wrażenie że ciężko się niektóre jegio rzeczy czyta i niepotrzebnie facet udziwnia. Do tego w jego rozważaniach i prowadzeniu narracji brzmi ton, który zawsze mnie drażnił u moich znajomych z filozofii - "jakie to jest mądre, co ja teraz mówię/piszę". Jego bicie w Fabrykę Słów z pozycji krytyka, do którego podlinkował ze swoejgo bloga MRW wcale nie sprawiło na mnie wrażenia skromnego, tak baj de łej.

Dukaj? Jasne, jest jednym z lepszych, niektóre pomysły ma rewelacyjne, ale jak czasem je rozbucha na wielką knigę pisaną dziwnym językiem, to ja przepraszam. Wolę Sapkowskiego, nawet kosztem uznania mnie za idiotę przez bardziej rozwiniętych czytelniczo komentatorów tego bloga.

W książkach Sapkowskiego są kawałki szczerze wzruszające i zapadające w pamięć (po Dukaju wiele mi takich nie zostało, żeby jeszcze raz go trącić). "Maladie" i "Złote popołudnie" to mistrzostwo krótkiej formy. Dialogi są świetne i chwytne, no chyba że przesadzi ze stylizacją na rubasznego chłopa, co wbrew pozorom wcale często się nie zdarza. Ilość nawiązań, puszczeń oka, zabawą motywami jest kosmiczna u Sapkowskiego, a ja osobiście to uwielbiam. Pomysły na opowiadania miał zawsze kapitalne - "Mniejsze zło", "Granica możliwości", "Okruch lodu" i tak dalej, i tak dalej. "W leju po bombie" miażdży, tak jako satyra polityczna, jak i opowiadanie o wojence w niedalekiej przyszłości. Dla Łodzian podwójnie śmieszne, ze względu na lokalne nawiązania (znowu!). Wiedza merytoryczna o heraldyce, broni, fechtunku i szeroko rozumianej historii jest u Sapkowskiego ciężka do pobicia przez kogokolwiek w tym kraju, poza paroma mediewistami i to własnie miałem na myśli, pisząc "kto inny mógłby napisać trylogię husycką".

Dukaj? Nie rozśmieszajcie mnie, wtedy Reynevan nie uwodziłby kobiet, tylko wygłaszał długie rozważania o różnicach między katolikami a husytami. Piekara? To ktoś wyżej bardzo fajnie podsumował, że byłoby "więcej krwi i spermy" (okej, inaczej to ujął, ale nie mogłem się powstrzymać żeby nie użyc cytatu z Sapka). Ziemiański? Bohaterowie wyłącznie by bluzgali, i to jakoś tak kulawo. Lubię jego niektóre opowiadania, ale warsztatowo jest lata świetlne za ASem. Pilch? Wrzuciłem go tu dla dowcipu, mimo że go lubię - w ogóle nie wyobrażam go sobie w fantastyce. Może Pilipiuk? Cue laughter.

Wspomnienie o popularności Sapkowskiego miało byc wisienką na torcie. Porównanie z Danem Brownem od czapy, bo Brown to typowy hamerykański rzemiocha, który odrobił pilnie wszystkie lekcje z podręcznika "jak pisać bestsellery". Porównanie z Rowling już lepiej, bo mimo różnych niedociągnięć pisze dobrze i ma ciekawe pomysły. A że niektórym snobom się nie podoba? Oh well.

No i proszę, miało być krótko, a tu wyartykułowanie paru myśli zajęło mi już taki kawał czasu i znaków. Wystarczy. You get the point.

PS. "Ruch Generała" był świetny, szapku dołoj. A np. "Katedra" podoba mi się tyklo w wersji Bagińskiego.

Bez złośliwości zapytuję, a bo na zapoprzednią notkę się nie załapałem, jaka jest właściwie różnica między lękiem, że czternastolatka odwiedzając internet wpadnie w łapy pedofila, a lękiem czterdziestolatka, że odwiedzając Jerozolimę w ciągu kilku godzin jednego dnia z 366 w roku zostanie wysadzony w powietrze?

Dla mię działa tu zupełnie ten sam trigger wyzwalający działania panikalne i nieracjonalne.

@Besęsu, bo w oryginale elfy to żydy, a nie, ech. Ufojudki.

Też mi się widzi, że lepiej by się sprawdziło "elves and waggoners" albo coś lepszego. Tak pół z Sapkowskiego pół z Remarque'a? Chociaż wyobrażam sobie powody dla których tłumacz zdecydował się na "Jews".

@ wybitny pisarz

Hmm, a jaką skalą się posługujemy? Jeśli ponad "wybitnym" jest jeszcze trochę miejsca to psze bardzo. Szanowny pan Sapkowski zarobił u mnie sporo eksploracją tematu husyckiego, chyba musiał zrobić trochę więcej, niż przejrzenie słownika cytatów.

@Każdy prozaik jest rozrywkowy. Literatura - jak to kiedyś trafnie ujął Sapkowski - dzieli się na rozrywkową i podręcznikowo-techniczną

1) No tak, bo katharsis to po polsku rozrywka
2) Trochę wątpliwości może budzić argumentacja o konstrukcji: "x jest P ponieważ jak powiada x.... "

@ AS wybitnym prozaikiem

Przymiot wybitności to faktycznie dziwna kategoria, quasi-obiektywno-historyczna. Jak jakiś czas temu zastanawiałem się tu nad tym, czy pewne dzieła nie zyskują z czasem przymiotu absolutności to zostałem lekko zjechany, że nie ma dzieł nie podlegających krytyce, a więc i wybitność Sapkowskiego powinna być jak najbardziej kwestionowalna.
Natomiast podobnie jak WO - obraźliwe komentarze w żaden sposób (a przynajmniej słabo) umotywowane to jednak arogancja. Kwestionować można zawsze, ale jeśli w twórczości autora zbiega się ogromna popularność w kraju, zaistnienia poza nim, stałe miejsce w pop-kulturze, załugi dla propagowania kultury i swojego gatunku plus akceptacja części "poważnej" krytyki literackiej (vide paszport polityki, której raczej do hypeowania wokół twórców fantastyki bardzo daleko) to jednak to kwestionowanie musi być przynajmniej mocno umotywowane lub poparte solidnym autorytetem.
Arogancja jest nawet większa, gdy pisarzowi, którego kilkanaście pozycji przełożono na kilkanaście języków zarzuca się zero znajomości w temacie tłumaczenia...
Osobiście Sapka uwielbiam i zawiódł mnie tylko końcówką trylogii husyckiej. Tak jak w Wiedźminie najpierw była postać, jego historia i dopiero dookoła niej dobudowano realia służące ubarwieniu rysu postaci i historii, tak w trylogii husyckiej było zdaje się na odwrót. Najpierw chyba był pomysł na powieść w realiach XV-wiecznego Śląska i wojen husyckich, dopiero potem pojawiła się historia mają najpełniej przedstawić ten koncept. I jak pierwszy sposób skutkował 5 tomami i licznymi opowiadaniami trzymającymi plus minus wysoki równy poziom, tak w mojej opini gdzieś w połowie drugiego tomu husyckiego zachwyt czytelnika (a przynajmniej mój) nad fantastycznie przedstawionymi realiami mógł już wygasać, podobnie jak pomysł Sapkowskiego na to jak jeszcze można wyeksploatować przedstawione realia i pociągnąć dalej historię (subiektywna opinia)

@przewrotnik
"No tak, bo katharsis to po polsku rozrywka "

Obserwowanie próby katharsis w wydaniu duńskiego księca jest rozrywką.

@leje-sie
"A skąd to oskarżenie mię o nierozumienie pojęcia?"

Bo inaczej cała Twoja wyciągnięta z kiszki symetria się rozsypuje.

@kay
"Przymiot wybitności to faktycznie dziwna kategoria, quasi-obiektywno-historyczna. "

Nie jest ani trochę obiektywna. Jest oczywiście czysto subiektywna, jak wszystkie oceny w sztuce. Natomiast ponieważ to jest mój blog, to tutaj nie ma mowy o realatywizmie, pewna hierarchia ocen ma status uprzywilejowany. Mianowicie moja.

"a więc i wybitność Sapkowskiego powinna być jak najbardziej kwestionowalna. "

A niech se kwestionuje na zdrowie. W skali gustów nie zgadzam się na przykład z Bartsem (bo bardzo sobie cenię Dukaja) oraz z Krysią i Nitpickerem (Szostak to nie moje porno, mam jakąś wrodzoną alergię na hej, panocku, zanudzać wos tyroz byndziemy guralszczyznom). Ale niezależnie od tych różnic w gustach, nikomu tu nie pozwolę na "Jacusiu ignorancie" ani "Witusiu nie masz pojęcia o czym bredzisz". To jakaś amikoszoneria w stylu Salonu24. Kwestionować bardzo proszę, ale znaj proporcjum mociumpanie, nie jesteś z Sapkowskim na takiej towarzyskiej stopie, żeby pozwalać sobie na taką poufałość.

@ "Obserwowanie próby katharsis"

ehm,hmm? tzn?

a takie filmy jak 'katyn' czy 'pianista' to tez dla ciebie rozrywka? a przeciez ludzie placili za bilety.

czy z innej beczki ta nieszczesna wiszaca w ciemnosciach?

nie chodzi o tryumf Fortynbrasa tylko o klęskę Hamleta - ten tryumf Fortynbrasa właśnie pozwala odczuć wymiar tragedii człowieka rozpiętego między dążeniem do prawdy a własnym mniemaniem o sobie, próżnością czy potrzebą zemsty. Poza tym tren fortynbrasa to nie jest marsz tryumfalny tylko właśnie tren. I ma wymiar katharsis.

@wojtekrr
Zapraszam do "Perfekcyjnej niedoskonałości". Jak oddać rodzaje w języku ich nierozróżniającym?

Niektóre języki rozróżniają, w innych rozróżniają zaimki... Ale OK, faktycznie "Perfekcyjna niedoskonałość" też pewnie sprawiłaby problem tłumaczom, podobnie jak "Crux". Co nie zmienia faktu, że Dukaja ogólnie da się tłumaczyć - cała reszta ("Xavras Wyżryn", "Czarne oceany", "Inne pieśni", gazylion różnych opowiadań czy nowelek) już jest moim zdaniem przekładalna spoko. U Wita Szostaka proporcje są dokładnie odwrotne: 2-3 opowiadania dałoby się bez większych zgrzytów przełożyć (np. oba nominowane w ostatnich latach do Zajdla), natomiast całą resztę, czyli wszystkie cztery opublikowane przez niego książki, już nie bardzo.

@wo
W skali gustów nie zgadzam się na przykład [...] z Krysią i Nitpickerem (Szostak to nie moje porno, mam jakąś wrodzoną alergię na hej, panocku, zanudzać wos tyroz byndziemy guralszczyznom).

Whoa, hold your horses. Nie wiem jak Krysia, ale ja wcale jakoś specjalnie nie przepadam za ludowymi tekstami Wita i dużo chętniej czytuję choćby wspomnianych tu Dukaja czy Sapkowskiego. Ja tylko twierdzę, że twórczość Wita jest wyjątkowo paskudna do tłumaczenia.

@krystyna.ch

"Just like that"

To już cały komunikat? Bo nic nie zrozumiałem.

@ wo Różni znajomi od tego czasu przekonywali mnie, że w Tel-Awiwie zamachów już prawie w ogóle nie ma (faktycznie, ponoć ostatni był w 2006)

Przez co można podejrzewać, że jakiś zamach w najbliższym czasie się wydarzy (bo przecież zamachy terrorystyczne to nie proces Markowa). Ale nie chcę siać paniki (masz szczęście, że nie musisz jechać do Ameryki Płd.), nie łaź po zatłoczonych miejscach, nie jeźdź autobusami, i baw się dobrze. Ja bym tylko polemizowała z tym dobrym żarciem w Izraelu.
Tak na wszelki wypadek, miło było!

@"Tak czy siak, jeśli zapłaciłem za bilety, żeby to oglądać, to oczywiście jest to rozrywka."

Też nie lubię komplikowania spraw prostych, ale brzytwa Ockhama nie służy do wyrżnięcia połowy słownika. Nie widzę sensu takiego poszerzania znaczenia słowa "rozrywka", żeby zmieściła się w nim cała gama doświadczeń związanych z przeżywaniem literatury.

Jak dla mnie wypowiedź Sapkowskiego ma wartość (ewentualnie) żarciku pozwalającego złapać dystans do tematu, a nie dogmatu.

@przewrotnik
"Też nie lubię komplikowania spraw prostych, ale brzytwa Ockhama nie służy do wyrżnięcia połowy słownika. Nie widzę sensu takiego poszerzania znaczenia słowa "rozrywka", żeby zmieściła się w nim cała gama doświadczeń związanych z przeżywaniem literatury. "

A ja z kolei nie widzę potrzeby ani poszerzania ani wycinania. Można przecież dla rozrywki bać się albo płakać - choćby na rollercoasterze czy klasycznym wyciskaczu łez. To, że jakiś kawałek jest smutny jak tragedia Szekspira to jeszcze nie znaczy, że to nie jest rozrywka.

"Jak dla mnie wypowiedź Sapkowskiego ma wartość (ewentualnie) żarciku pozwalającego złapać dystans do tematu, a nie dogmatu."

Dla mnie żadna wypowiedź nie ma rangi dogmatu. Ale po prostu tak uważam (o rozrywce).

@Można pojechać brytolskim odpowiednikiem góralszczyzny, czyli szkockim.

chłech, to najczęściej wałkowany przykład rozwiązania problemu z dialektami, omawiany już przez wojtasiewicza :) problem jest taki że zastosowanie tej metody przeważnie prowadziłoby do powstania pytania "co do kurwy nędzy szkoci robią na skalnym Podhalu!?"

@czescjacek
"bo przeważnie jak ktoś mówi "proza rozrywkowa" to wiadomo o co mu chodzi, podobnie jak z "prozą artystyczną"."

Ja też wiem, o co mu chodzi - że jest nadętym bucem, który się dowartościowuje snobizmem.

@zamorano
"WO właśnie się wypowiada w Wiadomościach o "Sknoconym kryminale" i tekście o Stalinie przy okazji lansując serię agorową "lemową" wydawniczą :)"

I mam krawat!

@problem jest taki że zastosowanie tej metody przeważnie prowadziłoby do powstania pytania "co do kurwy nędzy szkoci robią na skalnym Podhalu!?"

Inaczej - co Szkoci robią na tym zimnym końcu świata z dziwną nazwą?
Gdybym tłumaczyła książkę napisaną przez górala, w której wszyscy ludzie po prostu mówiliby tak jak w rodzinnej okolicy, a poza tym nie wpływałoby to specjalnie na treść, to w ogóle nie byłoby kwestii - w przekładzie mówiliby standardowym angielskim czy standardowym łotewerskim.
W momencie kiedy celem jest przekazanie czytelnikowi, że To! Jest! Historia! Zanurzona! W Kulturze! Ludowej!, niewykluczone, że zacisnęłabym zęby i faktycznie mówiliby angielskim lekko stylizowanym na jakiś lokalny dialekt, który pracowicie rzeźbiłabym, żeby pasował do rytmu.

Oczywiście, przy takim zastrzeżeniu, że książkę pokroju Szostaka przetłumaczyłabym tylko wtedy, gdyby Anton Chigurth odbezpieczył przy mnie dużą spluwę i powiedział, że mam tłumaczyć, albo zabije wszystkich na literę M.

@krystyna
"W momencie kiedy celem jest przekazanie czytelnikowi, że To! Jest! Historia! Zanurzona! W Kulturze! Ludowej!"

może kojarzysz, ale w którymś "przekładając nieprzekładalne" jest artykuł o szkockich autorach zdaje się reprezentatywnych dla nurtu literatury rozliczeniowej, dla których zasadniczym problemem jest imperializm angielski nakazujący traktowanie Scots jako zdegenerowanego dialektu angielskiego. w artykule jest zacytowany dialog z książki, której bohater mówi scotsem, a stoi nad nim nauczyciel z rózgą czy czymś i wychodzi ze skóry, każąc mu "use your mother tongue!", na co bohater zaciska zęby i mówi dalej w scots. to dopiero jest teh true untranslatable - przynajmniej jeśli się nie przeniesie akcji na kaszuby czy śląsk :)

Tak łącząc dwa wątki dyskusji, to ciekawi mnie, po jaką cholerę Kandel w swoim tłumaczeniu opowiadania "Wiedźmin" Sapkowskiego aż tak pozmieniał prawie wszystkie nazwy własne:

witcher.wikia.com/wiki/The_Witcher_%28short_story%29#Translations

@czescjacek

"musisz zawołać Leniucha żeby Ci przeczytał mój przykład, bo przecież nie chodzi w nim o trudność, tylko o to, czy traktować potknięcia autora jak integralną część dzieła, czy jak wypadki przy pracy."

A najprościej (jeśli żyje) nie jest spytać samego autora?

@wo
"Przecież to jest całkowicie ortogonalne wobec dychotomii sztuka/rozrywka"

wcale nie - dychotomia się sprawdza jako zasada kciuka.

"po prostu jedno tłumaczenie Twój promotor potraktował serio, a drugie jako fuchę"

no to powiedz mi, które potraktował jak :)

"phi, taka sobie rozrywka, co ja się będę zastanawiał nad tym, co to znaczy "awruk""

nie o to chodzi. raczej o to, że jak tłumaczysz białoszewskiego i napotkasz błąd gramatyczny, to robisz pauzę na 3 dni i myślisz, co autor miał na myśli. jak tłumaczysz pratchetta i napotkasz błąd gramatyczny, to go poprawiasz i jedziesz dalej.

@czescjacek

"no właśnie z tego co się orientuję, zasada kciuka jest taka, że w literaturze rozrywkowej to przeważnie niemożliwe :)"

A tam niemożliwe. Jeśli trzymać się przykładu Pratchetta, możliwe jak najbardziej.

Swoją drogą PWC powiedział kiedyś, że on jakoś raz czy dwa na książkę musi pytać Pratchetta, o co chodzi w danym fragmencie. Z ciekawości spytał go kiedyś o to, tłumacz na który język najczęściej go o takie rzeczy pyta. Zgadnijcie, który?

@kay_84
"Czy zbyt popuszczam wodze fantazji, wyobrażając sobie, że w procesie tłumaczenia autor często odgrywa aktywną rolę?"

Nie aż tak często - Sapkowski sam przyznał, że większość tłumaczy w ogóle o nic nie pyta. Najwięcej wątpliwości miał ponoć tłumacz czeski (sic!), parę pytań zadał też rosyjski. Zresztą z korespondencji Sapkowskiego i jego rosyjskiego tłumacza pochodzi jedna z moich ulubionych anegdot na temat problemów translatorycznych ever.

Niemniej jednak, nawet jeśli założymy, że autor odpowiada w miarę często na pytania tłumaczy, to siłą rzeczy są to sprawy proste (w rodzaju: "Który z tych dwóch przymiotników lepiej oddaje stan ducha bohatera?", "Dlaczego bohaterowie śmieją się po tej kwestii?", itd.), bo jeśli jesteś w stanie wyłożyć swoje pytanie w obcym języku i uzyskać odpowiedź, to znaczy że problem wcale nie był taki skomplikowany.

Dla porównania, wyobraź sobie list do Grega Egana o treści: "Dear sir. Piszę do pana, ponieważ chciałbym zapytać, jak powinienem przetłumaczyć formy bezpłciowe, które występują w pana powieści. Problem polega na tym, iż w naszym języku mamy nie tylko zaimki naznaczone rodzajowo, ale także zakończenia fleksyjne czasowników, które w wielu przypadkach również wskazują na płeć osoby wykonującej czynność. Czasowniki odmieniają się się przez osoby, liczby i czasy, mogą przyjmować też formę trybu oznajmującego, przypuszczającego i rozkazującego, jak również występować w stronie czynnej lub biernej. Zaimki osobowe odmieniają się przez przypadki. Gdyby miał pan jakiś pomysł na dobre przetłumaczenie tych form, to proszę dać znać. Your sincerely tłumok"

@Tak więc sumując moje powyższe przypuszczenia

... z grubsza wyczerpałeś zakres pojęcia "skądinąd" zawartego w poprzednim komentarzu :)

@dialekty w tłumaczeniach

St. Barańczak robi to np. tak:
"Czym niby jeszt ten mój naród? Czy jakisz łotr,
jakisz hultaj, jakisz łajdak, jakisz nikczemnik jeszt...
Czym ma bycz ten mój naród? Kto tu mówi o moim narodże?"

i to bez uciekania w góralszczyznę. W Posłowiu zresztą do mojego wydania "Henryka V" tłumacz obszernie zdaje sprawę z tego jak na gruncie polszczyzny "podrobił" prócz dialektu szkockiego także walijski i irlandzki.

@ krystyna.ch
"... z grubsza wyczerpałeś zakres pojęcia "skądinąd" zawartego w poprzednim komentarzu :)"

Owszem, ale w moim odczuciu ze stwierdzenia "autor którego kilkanaście dzieł przetłumoczono na kilkanaście języków" można wykoncypować wszystkie te doświadczenia. Zdaje się, że eksperymentowanie z tłumaczeniem innych jest dosyć częste nawet u poważnych pisarzy?

@tłumacz obszernie zdaje sprawę z tego jak na gruncie polszczyzny "podrobił" prócz dialektu szkockiego także walijski i irlandzki.

A ja myślałam, że to jest taki mój mały fortel i chciałam go karmić, żeby rósł duży i ładny :(

Ja.

@ausir
"BTW, wyguglanie e-maila autora (niewątpliwie rozrywkowej) książki, z której tłumaczyłeś ostatnio bodaj trzy rozdziały zajęło jakieś dwie minuty."

oj no pomyliłem się z tą zasadą kciuka, weź już nie kop leżącego :)

@"dialekty" z Henryka V

Jamy:
"Na msze świentom, zanim moje oczy nakryjom sie na noc powiekami, zajme sie jeszcze od nowa przerwanom służom i czegoś dobrego w niej dokonam, albo niech mnie pogrzebiom pod zielonom trawkom: tak jest, niech mnie uśmiercom."

i jeszcze

Fluellen:
"Jeśli pierzesz moje słowa nie w tym sensie, jakiego mają mieć, kapitanie Macmorris, to pyć może pędę musiał przypuścić, że w sposopie, w jakim mnie traktujesz, prak tej uprzejmości."

Cóż, dla mnie to znamienne, że krystyna ch. dokonała niezależnie tego samego wynalazku, ale może nie ma czym się smucić, szkoda energii na ponowne wynajdywanie koła. Pokazanie drogi tłumaczeniowej to jedno, a umiejętność korzystania z tych pomysłów to drugie.

@krystyna.ch
Pewnie to masz, ale na wszelki wypadek polecam "Ocalone w tłumaczeniu" Barańczaka.

@krystyna.ch
"tl;dr"

Ja ją pochłonąłem w 2 dni, ale to rzeczywiście za szybko. Zacząłem to w ogóle czytać jakoś od środka. Często do niej wracam, bo "morduje" mnie prywatny wielki projekt, który na razie mnie przerasta, bo tak w ogóle można powiedzieć, że moje tłumaczenia to są z tego segmentu helionowego.

@nadreprezentacja tłumaczy

Specyfika pracy.

@nadreprezentacja tłumaczy

bo innych WO juz wyciął

@czescjacek
Ale masz na przykład jakiś przykład błędu gramatycznego z Pratchetta czy to był tylko taki przykład z czapy?

@artur
z czapy.
gieneralnie jak przemyślałem, to szło o zakres hmm artystycznej organizacji tekstu - w tekście bardziej "artystycznym" będzie się z większym prawdopodobieństwem uznawać, że coś co odbiega od normy językowej będzie celowe, w tekście bardziej "rozrywkowym", "użytkowym" i innym nie-artystycznym elementy odbiegające od normy zostaną z większym prawdopodobieństwem uznane za przypadkowe, "szumy w kanale" albo pomyłki korektora :)

@ausir
"Nac Mac Feegle gadały niegramatycznie, więc tłumaczka wzięła i poprawiła tak, żeby mówiły normalnie."

bo w ogóle to pratchett jest złym przykładem na udowadnianie moich tez, bardziej by się ten nieszczęsny Mroczny Rycerz nadał.

poza tym Ty też zwalasz wszystko na tłumacza? ; a może to redakcja albo korekta poprawiła, a?

@ausir
ech, bezlitosny jesteś dla mnie dzisiaj.

@deadline goni
to teraz ja będę straszny. właśnie skończyłem i będę oglądać csi :P

@tłumaczenia
sapkowski twierdzac, ze nie ma rzeczy nie do przetlumaczenia, sa tylko zli tlumacze oczywiscie przesadza
lechon (i nie tylko on) narzekal w dziennikach na nieprzetlumaczalnosc polskiej literatury, choc w swojej opinii tez pojechal po bandzie twierdzac, ze gdyby zachod ja znal, to np. niemiecka i caly ten goethe nakryliby sie nogami

@wo
"dla snobistycznych buconerów tak właśnie jest - przegryzają się przez "Ulissesa"

sadze, ze masz o nich zbyt dobre zdanie. wcale sie nie przegryzaja, trzymaja po prostu w domu na polce. ale czesciej spotykana jest chyba wersja z proustem

poruszalismy temat w dyskusji o kreskowkach po komentsach dorowoj1, ale cala masa podobnych nadymaczy nie toleruje niczego, co smierdzi choc troche s-f. na tej zasadzie literat tomasz lubienski nabijal sie w tv ze slowa "krasnolud" dajac wyraz kompletnej nieznajomosci tolkiena (ciekawe co by na to powiedzieli jego brytyjscy koledzy po fachu)
mam wrazenie, ze dukaj zostal zaakceptowany przez wielu dopiero kiedy wydano mu ksiazke w wydawnictwie literackim

@wo i wszyscy
dukaj/lem

ciekaw jestem opinii jako lemologa i fana dukaja oraz innych tu obecnych na temat takiego cytatu(za przekrojem): - "Gdy porównywałem jego dorobek z dorobkiem Lema w 34. roku życia, to jednak Dukaj jest daleko w przodzie mówi Jarzębski"

@czescjacek
jak tłumaczysz białoszewskiego i napotkasz błąd gramatyczny, to robisz pauzę na 3 dni i myślisz, co autor miał na myśli. jak tłumaczysz pratchetta i napotkasz błąd gramatyczny, to go poprawiasz i jedziesz dalej.

...not. Tzn. owszem, Pewucowi raz się zdarzyło poprawić błąd u Pratchetta, tylko że potem zemściło się to na nim bardzo paskudnie.

@krystyna.ch
Sapkowski sam przyznał, że większość tłumaczy w ogóle o nic nie pyta. Najwięcej wątpliwości miał ponoć tłumacz czeski (sic!)

Który, ten pierwszy (zapomniałem, jak mu było)? Bo Standa Komárek AFAIK wręcz przeciwnie - nie pyta prawie nigdy, a jeśli już, to głównie po to, żeby wytknąć Sapkowskiemu błąd merytoryczny (jak choćby ten z ósmej strony "Narrenturm"). BTW: Sapkowski uważa Komárka za najlepszego ze swoich tłumaczy.

parę pytań zadał też rosyjski. Zresztą z korespondencji Sapkowskiego i jego rosyjskiego tłumacza pochodzi jedna z moich ulubionych anegdot na temat problemów translatorycznych ever.

A owszem, rosyjski tłumacz pytał dość często (i wielu rzeczy nie zrozumiał, jak choćby słynnego getta ławkowego czy wspomnianej przez ciebie Milvy pijącej u Regisa).

@a Dukaja znam tylko z tomiku "W kraju niewiernych"

No to się, z całym szacunkiem, zamknij w temacie.

A czy ktoś mógłby przytoczyć anegdotę o Milvie i Regisie znaną wśród tłumaczy, bo ja nie kojarzę, a chciałbym?

@wo
"Dokładnie tak samo [jak z tłumaczami - cws] jest z dziennikarzami. Nazwisko faceta pod tekstem też zapamiętasz tylko, jeśli Cię wkurzy jakąś swoją pomyłką."

Jest dokładnie tak samo - to prawda. Że zapamiętasz tylko jak cię wkurzy - to bzdura. Tu na blogu pojawiło sie nazwisko Piotra Osęki - i to bynajmniej nie w kontekście, że coś spaprał. Ja od siebie dodam jeszcze: Wojciech Jagielski, Carlos Marrodan Casas.

@wo
"Nie kojarzę - pewnie nic nie spieprzył :-)"

Eee... a takiego pana jak Gabriel Garcia Marquez kojarzysz? Bo CMC przetłumaczył na polski praktycznie całego. Anyway, kiedyś zacząłem czytać "Cień wiatru" (tak, wiem, zaraz dostanę zjebkę, że czytuję taką popelinę, niemniej mnie się podobało) i po dwóch akapitach wiedziałem bez zaglądania, kto jest autorem tłumaczenia.

Bardzo Offtopicznie: Normal False False jest już passee, dzisiaj Psychiatryk wita tekstem:

Finał procesu Michnik vs.Zybertowicz w środę - potrzebni obserwatorzy
v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);} Normal 0 21

Czyżby tak się manifestowała przesiadka z XP na Vistę?

@Czyżby tak się manifestowała przesiadka z XP na Vistę?

Ja się właśnie przesiadłem i niczym się nie manifestuje. W ogóle bardzo fajna jest, co przyjąłem z pewnym zdziwieniem.

Drogi Gospodarzu,

nie miałeś Pan fascynujących przygód na lotnisku? Pytam, bo gdy moi znajomi fizycy cząstek wybierają się czasem do Izraela na konferencję, to zdarza się, że zostają przepuszczeni przez checkpointy tylko jeśli dadzą swojego spicza celnikom.

@ "U Dukaja tego nie znajduję - czytam go, wszystko w końcu zostaje wyjaśnione i już do niego nie wracam."

Przeczytaj "Extensę" i "Perfekcyjną niedoskonałość".

@Eee... a takiego pana jak Gabriel Garcia Marquez kojarzysz? Bo CMC przetłumaczył na polski praktycznie całego.

No to moim zdaniem nie spieprzył. W "Sto lat samotności" zakochałem się bez pamięci po pierwszej stronie.

Szalom,
WO, gratulacje, guest of honor brzmi dumnie, program konwentu imponujący, ale "Jews and Elves" brzmi sensownie tylko w kontekście lokalizacji tego iwentu. Wszystkie tłumaczenia zaproponowane we wcześniejszej dyskusji na ten temat były sensowniejsze. Szczególnie w kontekście Remarque'a i samego Sapkowskiego.
Notabene, w Elfy w roli "Żydów" uniwersum Sapkowskiego bronią się jakoś, najmocniej ze względu na pietno "kozła ofiarnego", ale rację mają przedmówcy zauważający więcej paraleli z Indianami (religia, wojowniczość, plemienność etc.).
A w kontekście żydowskich stereotypów to najbardziej urocze u Sapkowskiego jest królestwo Koviru i jego władca. "mieć milion i nie mieć miliona to są już dwa miliony..."
A btw, pytanie do tłumu tłumaczy lurkających i komentujących. W agendzie konwentu, na którym honorowo będzie się produkowal nasz gospodarz, znalazłem wręczenie nagród za najlepsze tłumaczenie ksiązki S-F na hebrajski. Czy są jakieś takie branżowe wyróżnienia dla polskich tłumaczy? Niekoniecznie za fantastykę?

@fin1978
Czy są jakieś takie branżowe wyróżnienia dla polskich tłumaczy? Niekoniecznie za fantastykę?

W ramach poszczególnych języków są na pewno, np. nagroda im. Karla Dedeciusa za tłumaczenia z niemieckiego (i na niemiecki), nagroda Instytutu Cervantesa za tłumaczenia z hiszpańskiego itd. Są też wyszczególnienia tematyczne, np. nagroda im. Jerzego Kuryłowicza za przekłady książek naukowych i popularnonaukowych z dziedziny nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych. Z nagród bardziej ogólnych kojarzę tylko nagrodę Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (BTW: w 1995 r. dostał ją PWC za "Kolor magii" Pratchetta), ale być może jest coś jeszcze.

@nitpicker
Thx. Będę guglać

@bartolpartol
"A kto to jest ten Sapkowski?"

Zawsze gdy czytam tego typu teksty, czuję się, z jakiegoś nie do końca uświadomionego powodu, głęboko zażenowany.

"Czy wobec tego niekojarzenie Ronaldinha jest dwa rzędy wielkości bardziej żenujące, skoro tyleż ludzi więcej wie, kto to taki?"

Jacy ludzie. Przecież to kibice ;-)

@wo
Ale dla snobistycznych buconerów tak właśnie jest - przegryzają się przez "Ulissesa" nie dlatego, że ich to kręci tylko dlatego, że WYPADA.

Ja tam Ulissesa przeczytałem dla sportu czy z innej ciekawości. I jak już doczytałem do końca to stwierdziłem, że niewiele zrozumiałem. To znaczy zacząłem coś jarzyć pod koniec co spowodowało, że zrozumiałem, że nie jarzyłem o co biega wcześniej. Przy czym owo niezrozumienie zainteresowało mnie na tyle, że chyba jeszcze raz przeczytam. Jakoś tak. W każdym razie ludzie opowiadają o Ulissesie jakieś dziwne rzeczy, że to niewiadomoco w niewiadomoczym zanurzone i tak dalej, a to się po prostu zabawnie czyta.

@żenada

Ech.

@c.w.szalik
Czy wobec tego niekojarzenie Ronaldinha...

Mamy googla. Mamy wiki. Mamy maile. Mamy komunikatory. Mamy komórki. I mamy znajomych i przyjaciół w outernecie. Jak ktoś mi rzuca tekstem, że nie wie kto to X, bo nie ma telewizji, to mam prawo czuć w powietrzu żen, niezależnie od tego, czy za X podstawisz sobie Sapkowskiego, czy Ronaldinho. Poza tym nigdy nie wiem czy taki pytający nieudolnie zapuszcza trola, próbuje słabo żartować czy jest po prostu głupi. Jeszcze jakieś pytania w temacie, czy wyjaśniłem dostatecznie jasno o co mi chodzi?

@wo
"To wszystko kwestia habitusa - na blogu o piłce nożnej nie wypada nie kojarzyć Rivaldinho, na moim nie wypada nie kojarzyć Sapkowskiego."

Z tym drobnym zastrzeżeniem, że koledze radkowieckiemu żenuła włącza się ZAWSZE, gdy ktoś pyta o powszechnie znaną postać, tak przynajmniej zrozumiałem jego wypowiedź, a kolejnym komentarzem potwierdził moją interpretację. Ach, i zdaje się, że nie jest gospodarzem twojego bloga.

@radkowiecki
"Poza tym nigdy nie wiem czy taki pytający nieudolnie zapuszcza trola, próbuje słabo żartować czy jest po prostu głupi."

Uważaj, obrażasz gospodarza bloga. Za to zdaje się można tutaj dostać bana.

@wo
"Nie _wszystko_ - na pewno nie książkę typu "Vademecum lekarza rodzinnego"."

Się w wakacje zawieruszyłem na Wyszechradzie, trafiłem do małego hoteliku z całkiem przyjemną knajpką (i pozycją w menu "dla dzieci do 133 cm"). Półki wyładowane książkami (nawet jakaś Orzeszkowa czy inna Eliza Michalik się trafiła), wyciągnąłem medyczny podręcznik o laparoskopii w ginekologii. W oczekiwaniu na jedzenie przeglądaliśmy z wielkim zaciekawieniem, traktując jako rozrywkę właśnie. No i do tego genialne odręczne rysunki. Coś, czego dziś się nie uświadczy, bo wszystko wyfotoszopowane na Makach.

Ja na przykład też nie mogę się pochwalić zbytnio znajomością tekstów Sapkowskiego, bo, jak to mówią, nie czytam książek, które mają lafiryndę z mieczem, albo spoconego karła na okładce. Sokold fantazy jakoś kompletnie mi nie podchodzi. A Fiction without blasters is a fiction not worth having.

@wojtekrr
"Natrętne chwalenie się nieznajomością Sapkowskiego naprowadza mnie na trzy tropy"

Ma się to nieodparte poczucie wyższości, co nie? Ja Sapkowskiego akurat znam, ale rozumiem, że ktoś może gustować w innej literaturze i nie wyzywam z tego powodu ludzi od idiotów.

Zdradź mi, czy nieznajomość, dajmy na to, twórczości G. Garcii Marqueza - było nie było noblisty i pisarza dużo bardziej znanego i cenionego niż jakiś tam Sapkowski z Bolandy - też naprowadza cię na te trzy tropy? W takim razie idź powiedz to facetowi, który na hasło "Marquez" odpisał "Coś tam zacząłem męczyć, ale to nie moje porno". Ach, zapomniałem cię uprzedzić: możesz za to dostać bana.

@wojtekrr
"Ja widzę różnicę między "czytałem, znudziło mnie" a "nie będę tego czytał, bo sporo ludzi się nim strasznie jarało w moim otoczeniu". W pierwszym przypadku mogę się co najwyżej zdziwić, drugi przywołuje trzy tropy."

Ja też widzę różnicę, ale daleki jestem od tak kategorycznego formułowania sądów. Miałem to samo co bartolpartol z twórczością pani Rowling - w pewnym momencie miałem powyżej uszu wyskakującego zewsząd Harry'ego Pottera i stwierdziłem, że za chińskiego boga tego nie ruszę. Koniec końców, po jakimś czasie wpadł mi w ręce jeden z pierwszych tomów i szybko przekonałem się, że nic nie straciłem. Pamiętam, że wymiękłem po pierwszych kilku stronach - poraził mnie prosty, ubogi język, jakim to było napisane (być może to tylko właściwość tłumaczenia - tak, wiem, że to lektura dla dzieci).

@cieply.welniany.szalik

"miałem powyżej uszu wyskakującego zewsząd Harry'ego Pottera i stwierdziłem, że za chińskiego boga tego nie ruszę"

I ogłaszałeś to publicznie?

"szybko przekonałem się, że nic nie straciłem"

I tym się różnisz od bartolapartola.

@bartolpartol

"Ty rzeczywiście głupi jesteś."

Ale ile miałem radości z czytania Sapkowskiego! Warto być głupim.

@wojtekrr
"I ogłaszałeś to publicznie?"

Nie kryłem tego w rozmowach z ludźmi zachwycającymi się Potterem.

"I tym się różnisz od bartolapartola."

bartolpartol: "Nie wykluczone oczywiście , że kiedyś przypadkiem coś przeczytam i mi się spodoba." (pisownia oryginalna)

@mrwisniewski
"Pffffffffffffff."

Co chciałeś przez to powiedzieć?

@Ma się to nieodparte poczucie wyższości, co nie?

Kiedy chłopaki mają rację - w dobie Internetu trolling z gatunku "A kim jest ten facet?" jest cienki jak jelito węgorza, zwlaszcza gdy rzeczony facet ma hasło w Wikipedii i 257.000 odnośników w googlu. 0.5/10 max.

@inz.mruwnica

Czyli Ty nie, bo wystąpiła próba przebicia się. A że się nie spodobało, to już KJP.
Bałem się tylko, że mnie trollujesz 'spoconym karłem z okładki', a że ostatnio ujawniłeś, że tylko buców trollujesz, to się zmartwiłem.

@bartolpartol

"Napisałem go dla sportu i zabawy, a jedna osoba łyknęła go jak prawdę objawioną i zaczęła cudować."

Nazwanie trolla trollem jest łykaniem jak prawda objawiona?

"Nie mam pojęcia po co to dalej wałkujecie. Przecież to bez sensu."

Każdy sobie wałkuje na co ma ochotę. A że sensu to nie ma żadnego, to się trudno nie zgodzić. Więc po chuj to napisałeś?

"mój tekst (w części dotyczącej Sapkowskiego) był w tak oczywisty sposób głupi, że zareagować na niego mogli właściwie tylko ludzie na jego poziomie"

Ty jednak jesteś bucem.

W świetle faktów, które widzę w telewizorze WO jest teraz pewnie bardzo zajęty przekonywaniem przygodnie poznanych rozmówców, że jest *Słowakiem* a nie *Polakiem* i nie, w ogóle nie ma pojęcia kto to jest Lech Kaczyński.

@bartolpartol
" Napisałem go dla sportu i zabawy, a jedna osoba łyknęła go jak prawdę objawioną i zaczęła cudować."

Ooo, mój drogi, nie będę tu tolerował trollowania polegającego na tym, że ktoś "w oczywisty sposób" nie wierzy w to, co pisze. Uważaj na siebie, bo zaraz będziesz pisał pracę magisterską razem z Piotrem Dobrym.

@benzo
"W świetle faktów, które widzę w telewizorze WO jest teraz pewnie bardzo zajęty przekonywaniem przygodnie poznanych rozmówców,"

A znowu się coś wydarzyło? Ja mam takie szczęście, że najbardziej żenujące sceny z polskiej polityki szczęśliwie spędzam wśród ludzi nadających na innej częstotliwości. W zeszłym roku przegapiłem na Polconie aferę, która wyglądała na jakiegoś egzotycznego LARPa, w którym ministrowie PiS i prokuratorzy odstawiali Pacmana na ulicach Warszawy.

@IMVHO Problem ma on taki, że masa fanbojsów bezkrytycznie dość go wychwala.

YVHO jest O debila. Najwięksi fani Dukaja zawsze byli jego największymi (konstruktywnymi) krytykami.

@Najsmutniejsze jest to że Dukaj nie ma chyba zamiaru sie zmienić i popracować nad niwelowaniem mętności. Już jest chyba za popularny i już nie będzie mu się chciało.

Najsmutniejsi są internetowi mędrkowie, którym się wydaje, że pisarzowi klasy Dukaja zależy na tak rozumianej popularności.

@wo
"dla snobistycznych buconerów tak właśnie jest - przegryzają się przez "Ulissesa"

To co oni tacy, przecież wystarczy Coenów podać. O Brother, where art thou? Też przecież w bon tonie i malowniczo i w ogóle.. Na co komu Bloom, albo ludzie, którzy śpią i miewają płynne marzenia w półśnie. Żaden normalny człowiek nie będzie przecież tracił czasu na wyobrażanie sobie wiszącej półki w kącie oka. Zresztą może warto dać do zrozumienia snobom, że duzi pisarze mają zaległości w czytelnictwie, że hoho i wybierają sobie fragmenty przestrzeni intertekstualnej (tutaj wskakuje snobi grymas na moją facjatę), które im pasują. Czasem bardziej intuicyjnie, niż systemowo.

@martin.slenderlink

zainteresowało mnie co mówisz, ale za chuj tego nie rozumiem.